Kombi Arızasında Masrafı Kim Öder?
Av. Mustafa Gündoğdu – Akhisar / Manisa • Gündoğdu Hukuk & Arabuluculuk
Kira ilişkilerinde en çok tartışma çıkaran konulardan biri kombi arızası masraflarının kime ait olduğu meselesidir.
“Kombi bozulduğunda tamir parasını kim öder?”
1. Temel İlke: Kombi Kiralananın Demirbaşıdır
Kombi, Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kiralananın demirbaş unsurlarındandır.
TBK m. 301 gereği, kiraya veren kiralananı kullanıma elverişli şekilde teslim etmek ve bu halde bulundurmak zorundadır.
Bu yükümlülük emredicidir; sözleşmeyle daraltılamaz.
TBK m. 305 uyarınca büyük onarım kiraya verene aittir.
Kombi arızalarının büyük çoğunluğu “büyük onarım” niteliğindedir.
2. Ana Kural: Kombi Arızasının Tamir Masrafı Kiraya Verene Aittir
Kombi;
-
eşanjör arızası,
-
kart yanması,
-
üç yollu vana bozulması,
-
fan arızası,
-
pompa değişimi,
-
gaz valfi arızası
gibi kullanımdan bağımsız arızalar nedeniyle bozulduğunda masraf kiraya verene aittir.
Bu, TBK’nın emredici hükümlerine dayanır ve sözleşmeyle değiştirilemez.
Yargıtay’ın bakış açısının özü şudur:
Kiralananın demirbaşlarında meydana gelen arızaların tamiri kiraya verene aittir.
Sözleşmede aksine hüküm bulunsa dahi geçersizdir.
3. Kiracının Sorumlu Olduğu Haller (İstisnalar)
Kiracının sorumluluğu ancak TBK m. 317 çerçevesinde mümkündür.
3.1. Kiracının kusuru varsa sorumludur
Örneklerle açıklamak gerekirse:
-
Cihazın suyu boşaltılarak donmasına sebep olmak
-
Yetkisiz müdahaleyle cihazı bozmak
-
Basit bakım kurallarını ihlal etmek
-
Petekleri hatalı kapatma sonucu eşanjörü yakmak gibi durumlarda onarım masrafı kiracıya aittir.
3.2. Kiracının yapmak zorunda olduğu “olağan bakım giderleri”
TBK m. 317 gereği kiracı;
gibi küçük ve olağan bakım giderlerinden sorumludur.
Bu giderler sözleşmeyle ayrıca düzenlense de hukuka uygundur, çünkü kiracı aleyhine bir genişletme değildir.
4. Sözleşmeyle Kiracıya Yüklenemeyen Hususlar
Bu bölüm, emredici hükümler açısından kritik noktadır.
Aşağıdaki hiçbir hüküm sözleşmeye yazılsa bile geçerli olmaz:
-
“Kombi arızalarının tamamı kiracıya aittir.”
-
“Demirbaş tamirleri kiracıya aittir.”
-
“Cihaz tamamen bozulursa yenisini kiracı alır.”
-
“Kombiyle ilgili her türlü masraf kiracıya aittir.” Çünkü TBK 301 ve 305 emredici niteliktedir; kiracının aleyhine daraltılamaz.
Kira hukuku ve kiracı–kiraya veren uyuşmazlıklarında, güncel içtihatlara hâkim, çözüm odaklı ve profesyonel bir yaklaşım arıyorsanız; Akhisar/Manisa’da Gündoğdu Hukuk & Arabuluculuk Bürosu olarak Av. Mustafa Gündoğdu’nun uzman desteğiyle sürecinizi güvenle yönetebilirsiniz.